Mr. Th.B. Pleyte -


Mr. Th.B. Pleyte

foto Mr. Th.B. Pleytevergrootglas Scherpzinnig jurist en kundige minister van Koloniën in het kabinet-Cort van der Linden. Als advocaat in Nederlands-Indië compagnon van Van Deventer, wiens politieke ideeën hij deelde. Werkte als liberale minister goed samen met de antirevolutionaire Gouverneur-Generaal Idenburg. Stelde in 1916 de Volksraad in, die als eerste stap naar medezeggenschap van inlanders kan worden gezien. Werd na zijn aftreden gezant in Brazilië en Spanje. Kenner van Nederlands-Indië, die Maleis en Javaans las en sprak. Vlot spreker.

VDB
in de periode 1913-1918: minister

1.

voornamen

Thomas Bastiaan

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Leiden, 23 oktober 1864

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 25 maart 1926

begraafplaats en -datum
Driehuis-Westerveld, 29 maart 1926 (crematie)

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

3.

partij/stroming

partij(en)
VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), tot december 1914

4.

loopbaan

  • advocaat, advocatenkantoor C.Th. van Deventer te Semarang (Ned.-Indië), van 1892 tot 1908 
  • gerepatrieerd, 1908 
  • voorzitter Raad voor de Scheepvaart te Amsterdam, van 1 maart 1910 tot 29 augustus 1913 
  • minister van Koloniën, van 29 augustus 1913 tot 9 september 1918 
  • ambteloos, van 1918 tot 1922 
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Rio de Janeiro (Brazilië), van 18 april 1922 tot 1 april 1925 
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Madrid, van 1 mei 1925 tot 25 maart 1926 (benoemd bij K.B. van 26 februari 1925) 

5.

nevenfuncties

commissaris diverse bedrijven, van 1908 tot 1910

6.

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Gemeentelijke Hogere Burgerschool te Leiden, van 1877 tot 1879 (alleen laagste klassen; i.v.m. onvoldoende prestaties van school genomen) 
  • Stedelijk Gymnasium te Leiden, van 1881 tot 1886 

academische studie
  • rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1886 tot 17 december 1891 

7.

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • In 1915 verwierp de Tweede Kamer met 48 tegen 21 stemmen een door hem verdedigd wetsvoorstel tot goedkeuring van een exploitatieconcessie voor de Bataafsche Petroleum Maatschappij voor winning van aardolie in Djambi. De Kamer had zich eerder via een motie-Albarda uitgesproken voor staatsexploitatie. 
  • Benoemde in 1916 J.P. graaf van Limburg Stirum tot Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1915 een wijziging van artikel 111 van het Regeringsreglement (R.R.) tot stand, waardoor in principe het recht van vereniging en vergadering in Nederlands-Indië werd erkend 
  • Bracht in 1916 de wet tot stand inzake instelling van een Volksraad voor Nederlands-Indië. Dit is een, niet-ambtelijk, adviserend lichaam voor de Gouverneur-Generaal. De raad bestaat uit 39 leden, waarvan er 19 worden gekozen door lokale raden. De overige leden worden benoemd door de Gouverneur-Generaal. Ten minste een vierde van de leden moet inlander zijn. De Volksraad vergadert in het openbaar. Advisering door de Volksraad is verplicht ten aanzien van de militaire verplichtingen, de begroting, de bestemming van het voordeling saldo, de dekking van een eventueel tekort en het aangaan van geldleningen. De Volksraad vatte in 1918 haar werkzaamheden aan. 

8.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Trad in 1914 samen met Treub uit de VDB vanwege de afwijzing door de VDB-fractie van de ontwerp-Leningwet 

uit de privésfeer
Zijn vader was directeur van het Museum van Oudheden te Leiden (1891)

verkiezingen
  • Was in 1913 Tweede Kamerkandidaat in het kiesdistrict Amsterdam IX. Werd bij de eerste stemming verslagen. 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1922

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
president collegium Leids Studenten Corps

9.

publicaties/bronnen

publicaties
"Verkoop van geneesmiddelen" (dissertatie, 1891)

literatuur/documentatie
  • C. Fasseur, "Pleijte, Thomas Bastiaan (1864-1926)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 458 
  • Kleinjan, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden (1982) 
  • Ned. Patriciaat, 1928 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

10.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd in Nederlands-Indië, 27 september 1898 (echtgenote overleden 3 juni 1919) 
  • gehuwd (tweede huwelijk) te 's-Gravenhage, 8 september 1921 

echtgeno(o)t(e)/partner
S.W.H. de Roo, Sophie Wilhelmine Hermine

2e echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. A.Th. van Naerssen, Anna Theresia

kinderen
2 dochters (uit eerste huwelijk)

vader
Dr. W. Pleyte, Willem

geboorteplaats en/of -datum
Hillegom, 26 juni 1836

moeder
C.M. Templeman van der Hoeven, Catharina Margaretha

geboorteplaats en/of -datum
Utrecht, 23 augustus 1839

broers en zusters
7 broers en/of zusters

beroep grootvader (vaderskant)
predikant

familierelaties
Aangetrouwde neef van J.P. Sprenger van Eyk, minister
  • Contact
  • Home