Mr. A. (Nol) Kerdijk -

Voorman van de vooruitstrevende liberalen aan het einde van de negentiende eeuw. Was actief als journalist en in het coöperatiewezen. Kwam in 1887 via het district Amsterdam in de Tweede Kamer, waarvan hij een werkzaam lid werd dat zich met vele onderwerpen bezighield. Ten tijde van het kabinet-Pierson/Goeman Borgesius leidde hij de vooruitstrevend-liberale Kamerclub. In 1901 medeoprichter van de Vrijzinnig-Democratische Bond. Was door zijn huwelijk gelieerd aan de sociaal voelende ondernemer Van Marken. Leed later aan zwaarmoedigheid. Verdronk in de Isar bij München.

Liberale Unie, vooruitstrevende kamerclub, vrijzinnig-democratische kamerclub
in de periode 1887-1901: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK
Arnold (Nol) geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 24 mei 1846

overlijdensplaats en -datum
bij München (Dld.), 14 maart 1905 (verdronken in de Isar, zijn lichaam werd op 14 maart 1905 gevonden)

levensbeschouwing

• - 

  Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch) (opgenomen in geboorteregister) 
• - 

  Evangelisch-Luthers, vanaf 1859 
• - 

  geen godsdienst (later) 

opmerkingen over de naam en/of titel
Achternaam 'Polak Kerdijk' bij K.B. van 22 november 1859 gewijzigd in 'Kerdijk'partij(en)

• - 

  Liberale Unie, tot februari 1901 
• - 

  VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901 

lid tussentijds gevormde fractie(s)

• - 

  Kiesrecht-Kamerclub, van september 1893 tot maart 1894 
• - 

  Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot september 1897 
• - 

  Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, van september 1897 tot maart 1901 

• - 

  schoolopziener, tweede schooldistrict van Zuid-Holland (Delft, Naaldwijk en omgeving), van 1 april 1873 tot 1 november 1880 (onbezoldigd) 
• - 

  secretaris Commissie voor de Verbruikerscoöperatie, vanaf 1874 (gesticht samen met J.C. van Marken) 
• - 

  directeur Rijkspostspaarbank, van november 1880 tot april 1881 
• - 

  algemeen secretaris Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, van 1881 tot 1887 
• - 

  lid gemeenteraad van Amsterdam, van 6 februari 1884 tot 1 november 1887 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Amsterdam) 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Amsterdam) 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 21 september 1897 (1894-1987 voor het kiesdistrict Amsterdam, 1897-1901 voor het kiesdistrict Amsterdam IX) 

• - 

  voorzitter vrijzinnig-democratische Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1897 tot maart 1901 
• - 

  lid bestuur Liberale Unie, van 26 januari 1901 tot 15 februari 1901 
• - 

  ondervoorzitter VDB, van 17 maart 1901 tot 1904 

• - 

  lid Comité ter bespreking van de Sociale Questie, vanaf 1873 
• - 

  redacteur "Volksblad", van 1874 tot 1881 
• - 

  redacteur tijdschrift "Vragen des Tijds", vanaf 1875 
• - 

  lid bestuur Vereeniging tot bevordering der Coöperatie in Nederland, vanaf 1875 
• - 

  secretaris Nederlandsche Vereeniging tot bevordering van Volksonderwijs, van 1874 tot 1880 
• - 

  voorzitter afdeling Koninklijke Nijverheidsenquête 
• - 

  algemeen secretaris, Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, van 1881 tot 1886 
• - 

  medewerker parlementaire enquêtecommissie arbeidsomstandigheden, van 1886 tot 1887 
• - 

  lid bestuur Ambachtsscholen te Amsterdam, tot november 1887 
• - 

  lid Staatscommissie inzake de arbeidsenquête (Staatscommissie-Rochussen), van 1890 tot 1894 
• - 

  redacteur "Sociaal Weekblad", van 1887 tot 1892 
• - 

  lid Centrale Commissie voor de Statistiek, van 1892 tot 1898 
• - 

  commissaris N.V. Bouwonderneming 'Jordaan', vanaf 1896 
• - 

  voorzitter Centrale Commissie voor de Statistiek, vanaf 1898 (nog in 1901) 
• - 

  lid bestuur Nieuw-Malthusiaanse Bond (enige tijd) 
• - 

  lid bestuur "Ons Huis" (een Toynbeevereniging) 
• - 

  voorzitter bestuur Opleidings-inrichting voor Socialen Arbeid (later School voor Maatschappelijk Werk) te Amsterdam, vanaf 1899 (gaf ook les) 
• - 

  lid bestuur Centraal Bureau voor Sociale Adviezen, vanaf 1899 (oprichter) 
• - 

  voorzitter Internationale Vereniging tot Wettelijke Bescherming van de Arbeiders, sectie Nederlandse, van 1901 tot 1905 

afgeleide functies, presidia etc.

• - 

  voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Veiligheidswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1894 tot 1895 
• - 

  lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1895 tot november 1895 (voorzitter eerste afdeling) 
• - 

  lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1897 tot mei 1898 (resp. voorzitter tweede en derde afdeling) 
• - 

  lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1898 tot november 1898 (voorzitter vierde afdeling) 
• - 

  voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Leerplichtwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), tot februari 1900 
• - 

  lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1900 tot mei 1900 (voorzitter vierde afdeling) 

voortgezet onderwijs

• - 

  privé-onderwijs te Vianen 

academische studie

• - 

  Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op 31 stellingen), Hogeschool te Utrecht, van september 1863 tot 3 maart 1873 (cum laude; doctoraalexamen in 1871) 
• - 

  letteren (kandidaats), Hogeschool te Utrecht 

als parlementariër

• - 

  Hield zich in de Tweede Kamer bezig met uiteenlopende onderwerpen; o.a. over arbeidsaangelegenheden, de defensie, onderwijs, het kiesrecht en het postwezen 
• - 

  Was in 1889 mede-indiener van het wetsvoorstel tot invoering van een progressieve inkomstenbelasting; het voorstel werd later ingetrokken 

opvallend stemgedrag

• - 

  Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten 
• - 

  In oktober 1900 stemden hij en Veegens als enige liberalen tegen de ontwerp-0ngevallenwet 

uit de privésfeer

• - 

  Was gehuwd met een schoonzuster van de industrieel J.C. van Marken 
• - 

  Had last van depressies en leed met name onder de dood van zijn moeder (in 1901) en vrouw (in 1902) en onder het in 1904 op doktersadvies beëindigen van zijn werkzaamheden 
• - 

  Zijn verdrinking werd in verband gebracht met zelfmoord (onder meer vanwege financiële problemen), maar daarvoor zijn geen bewijzen geleverd. Hij liet na zijn dood een groot vermogen na. 
• - 

  Zijn vader was koopman en commissionair in effecten 

verkiezingen

• - 

  Werd in 1878 bij Tweede Kamerverkiezingen in het district Rotterdam na herstemming verslagen door J. van Stolk (lib.). Het verschil was ruim honderd stemmen. 
• - 

  Was in 1891 Tweede Kamerkandidaat in het district Dokkum, maar werd verslagen door U.H. Huber (arp) 
• - 

  Werd bij de algemene verkiezingen in 1894 in de eerste stemmingsronde gekozen 
• - 

  Werd in juni 1897 in het district Amsterdam I in de eerste ronde verslagen door M.J. Pijnappel (oud-liberaal) en H.J.A.M. Schaepman (r.k.) 
• - 

  Werd in 1897 in het district Amsterdam IX gekozen, nadat Tak van Poortvliet, die in eerste instantie was gekozen, opteerde voor het district Beverwijk. Versloeg Th. Heemskerk (arp). 

niet-aanvaarde politieke functies

• - 

  minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, 1891 (geweigerd) 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
'politieke Hamlet' (bijnaam)

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Rotterdam 
• - 

  Delft, vanaf 1876 
• - 

  Amsterdam 
• - 

  's-Gravenhage, tot 1904 
• - 

  Laren (N.H.), vanaf 1904 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 augustus 1894literatuur/documentatie

• - 

  Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel III, 678 
• - 

  J. Slangen, "Polak Kerdijk, Arnoldus (1846-1905)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 397 
• - 

  R. Vuurmans, "Polak Kerdijk, Arnoldus", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland: deel IV, 160 
• - 

  W. Schepel, "Vooruitgeworpen licht. Arnold Kerdijk (1846-1905). De visionaire blik van een paternalistisch liberaal" (2011) 
• - 

  G. Taal, "Liberalen en Radikalen 1871-1901" 
• - 

  P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941" 
• - 

  Onze Afgevaardigden, 1897 

Biografisch Woordenboek(en)

• - 

  biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland 
• - 

  biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek 
• - 

  biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland 

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 1 juni 1876

echtgeno(o)t(e)/partner
E.S. Matthes, Elizabeth Sara (Nora)

kinderen
3 dochters en 1 zoon

vader
S.A. Polak Kerdijk, Simon Andries

geboorteplaats en/of -datum
Deventer, 21 mei 1812

moeder
E. Bezeth, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum
Rotterdam, 25 december 1817

familierelaties
Grootvader van A.F. Schepel, griffier van de Tweede Kamer